Groenten A–Z

🌱 Planten: Pootaardappelen (loof) uitplanten maart-april (na de ijsheiligen veilig; aanaarden kan eerder), 10 cm diep.

📏 Plantafstand: 30-35 cm in de rij, 65-75 cm tussen de rijen.

🧺 Oogsttijd: juni (vroege) t/m september (late); 100-120 dagen.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Aardappel is een NL kerngewas op zandgrond (Drenthe, Noord-Brabant). 2-3x aanaarden voorkomt groene (solanine-houdende) knollen. Aardappelmot is in NL zeldzaam maar op natte percelen let op schurft op natte percelen. Late rassen ('Bintje', 'Kuras') bewaren het best.

🤝 Goede buren: Sperzieboon (snijboon), Erwt / Peultjes, Knoflook, Prei, Spinazie

⛔ Minder goede buren: Tomaat, Komkommer, Pompoen, Rode biet / Snijbiet, Ui, Courgette

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl knmi.nl

🌱 Planten: Planten maart-april of augustus-september (jonge planten/uitlopers).

📏 Plantafstand: 25-30 cm, rijen 40 cm.

🧺 Oogsttijd: Juni-juli (junidoorvruchtend: juni-oktober).

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Aardappelen en aardbeien zijn slechte buren (verticillium-welkschimmel). Grondvocht vasthouden met dennentakken als strooisel (slakkenwering + zure voorkeur). Na de oogst het blad afmaaien en bemesten met compost voor volgend jaar.

🤝 Goede buren: Knoflook, Peterselie, Spinazie, Sla

⛔ Minder goede buren: Aardappel, Bloemkool, Broccoli, Spruitjes

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen zaaien april-mei (20-25°C, licht, oppervlakkig zaaien — lichtkiemers). Nooit voor half mei buiten.

📏 Plantafstand: 20-25 cm.

🧺 Oogsttijd: Juni-oktober; regelmatig toppen voor vertakking.

🎯 Moeilijkheid: Beginner (binnen/op terras) — buiten op het balkon kan het prima in NL zomers.

☀️ Zon: Vol, warm.

💡 Tips NL: Gevoelig voor kou: onder 10°C stop groei. Knip bloeiende toppen weg. In de kas naast tomaten: klassieke combinatie.

🤝 Goede buren: Tomaat

⛔ Minder goede buren: geen specifiek genoemd

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl knmi.nl

🌱 Zaaien/Planten: Beste via vruchtdragende pollen (voorjaar/najaar); zaaien kan binnen maart.

📏 Plantafstand: 15-20 cm.

🧺 Oogsttijd: Doorlopend april-oktober; afknippen op 5 cm boven de grond.

🎯 Moeilijkheid: Beginner — meerjarig, komt elk jaar terug.

☀️ Zon: Vol tot halfschaduw.

💡 Tips NL: Vast element in elke NL tuin; eetbare bloemen. Door de winter op de vensterbank voor vers blad.

🤝 Goede buren: Wortel / Peen

⛔ Minder goede buren: Sperzieboon (snijboon), Erwt / Peultjes

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen voorzaaien maart-april; uitplanten mei-juni.

📏 Plantafstand: 60-70 cm.

🧺 Oogsttijd: Juli-oktober (zomerras), winterbloemkool oktober-maart.

🎯 Moeilijkheid: Gevorderd.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Kool heeft kalk nodig — op zure NL zandgrond vooraf kalk strooien, anders groeiproblemen. Koolvlieg: rond de steel aanaarden of vitexgaas. De witte kop bleekt door de buitenste bladeren erover te breken.

🤝 Goede buren: Ui, Dille, Sla

⛔ Minder goede buren: Tomaat, Aardbei

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen voorzaaien maart-april (of mei voor herstoogst); uitplanten mei-juni.

📏 Plantafstand: 50-60 cm.

🧺 Oogsttijd: Juli-oktober; hoofdbroccoli snijden op 10-15 cm, zijkoppen komen na.

🎯 Moeilijkheid: Gemiddeld.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Oogst vóór de bloempjes geel worden (dan bloeit hij door). Na de hoofdoogst komen wekenlang zijkoppen — doorlopende oogst. Zelfde eisen als bloemkool: kalk, voeding, koolvliegpreventie.

🤝 Goede buren: Ui

⛔ Minder goede buren: Tomaat

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Direct buiten zaaien mei-juni (diepte 2-3 cm, 15-20°C kiemtemperatuur), of binnen voorzaaien april.

📏 Plantafstand: 100 cm — 1 plant heeft 1-1,5 m² nodig.

🧺 Oogsttijd: 50-60 dagen na uitplanten; juni-september. Jong (15-20 cm) het lekkerst.

🎯 Moeilijkheid: Beginner — een van de makkelijkste gewassen.

☀️ Zon: Vol tot halfschaduw.

💡 Tips NL: Eén plant levert voor een gezin meer dan je op kunt — zaai maximaal 2-3 planten per seizoen en versprei de zaaitijden (mei en juni). Meeldauw (witte aanslag op blad) is schering en inslag in augustus; plant op voldoende afstand voor luchtcirculatie. Bestuivingsprobleem? Mannelijke bloemen (lange dunne steel) met de hand over de vrouwelijke (bolletje eronder) — soms nodig in koude, natte zomers.

🤝 Goede buren: Sla, Sperzieboon (snijboon), Ui

⛔ Minder goede buren: Komkommer

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Buiten maart-juni (erwt verdraagt lichte vorst), diepte 3-5 cm.

📏 Plantafstand: 5 cm in de rij, rijen 30-40 cm; steun nodig (takken, gaas) tenzij laag ras.

🧺 Oogsttijd: 10-14 weken; juni-augustus.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol tot halfschaduw.

💡 Tips NL: Duiven en slakken vinden jonge erwten lekker — gaas erover. Zaai in vochtige grond: erwten hebben veel water tijdens bloei. Na de oogst de stengels laten liggen als groenbemester of composteren — stikstof voor het volgende gewas.

🤝 Goede buren: Sperzieboon (snijboon), Courgette, Komkommer, Wortel / Peen, Radijs, Sla

⛔ Minder goede buren: Ui, Knoflook, Prei, Bieslook

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Herfstplanten oktober-november (tenen, punt omhoog, diepte 5 cm) of heel vroeg in het voorjaar (februari).

📏 Plantafstand: 12-15 cm, rijen 25 cm.

🧺 Oogsttijd: Juli, wanneer de onderste bladeren geel worden.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Herfstgeplant NL knoflook (bijv. ras 'Karcavelski' of paarse hardneck) wordt veel groter dan voorjaarsgeplant. Knolbrand kan optreden op natte klei — goede drainage. Bewaar gedroogde tenen op een kille, droge plek.

🤝 Goede buren: Aardappel, Aardbei

⛔ Minder goede buren: Sperzieboon (snijboon), Erwt / Peultjes, Prei

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen voorzaaien april (21-25°C, diepte 1-2 cm, niet verplanten — in potjes) of direct buiten zaaien eind mei.

📏 Plantafstand: 30-50 cm per plant langs een rek/touw (verticaal), of 100 cm² kluit als liggend gewas.

🧺 Oogsttijd: 50-70 dagen na uitplanten; juli-september, dagelijks plukken.

🎯 Moeilijkheid: Beginner (kas) / gemiddeld (buiten).

☀️ Zon: Vol, warmte minnend.

💡 Tips NL: Buiten lukt alleen op een beschutte, zonnige plek of tegen een zuidmuur; kas is in NL veruit het betrouwbaarst. Parthenocarpische (zelfbestuivende) kasrassen zoals 'Passandra' of 'Mazur' zijn ideaal. Snijd/geoogst met een mes, trek nooit — beschadigt de rank.

🤝 Goede buren: Ui, Erwt / Peultjes, Sla

⛔ Minder goede buren: Aardappel, Courgette

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Zeer vroeg binnen voorzaaien: januari-maart, 22-26°C (warmtebord aan te raden), diepte 0,5 cm. Groei traag — niet later dan maart zaaien.

📏 Plantafstand: 45-60 cm, rijen 70 cm.

🧺 Oogsttijd: 120-150 dagen na zaaien; augustus-oktober. Groen plukken kan, rood/geel zoeter (langer aan de plant).

🎯 Moeilijkheid: Gevorderd buiten; beginner in de kas.

☀️ Zon: Vol, de meest warmteminnende groente uit de nachtschade-familie.

💡 Tips NL: In NL buiten alleen op een zeer warme plek of in grote pot die in september naar binnen kan. Paprika's kunnen tegen lagere temperaturen dan tomaten maar NIET tegen vorst; oogst vóór eind oktober. Eerste bloemen uitknippen geeft een stevigere plant.

🤝 Goede buren: geen specifiek genoemd

⛔ Minder goede buren: Aardappel

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl knmi.nl

🌱 Zaaien: Buiten maart-augustus, diepte 1 cm; kiemt traag (2-4 weken, wees geduldig).

📏 Plantafstand: 15-20 cm.

🧺 Oogsttijd: Doorlopend vanaf juni; tweede jaar geeft meer blad.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Halfschaduw prima.

💡 Tips NL: Tweejarig: laat een plantje overwinteren voor vroeg blad in het voorjaar. Platbladige peterselie smaakt sterker dan krulblaadjes.

🤝 Goede buren: Aardbei

⛔ Minder goede buren: geen specifiek genoemd

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen voorzaaien april of direct buiten zaaien mei (2-3 cm diep).

📏 Plantafstand: 1 plant heeft 4-6 m² (Tuinadvies.nl) — geef ruimte of laat over het gazon kruipen.

🧺 Oogsttijd: September-oktober, schil hard en steel ingedroogd.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Pompoen doet het uitstekend op NL klei én zand mits voedzaam. Laat de vrucht op een plankje of steen liggen tegen rotting op natte grond. Hulpmethode: zaai in een oude emmer of pot op de composthoop. Rassen als 'Delica' en 'Sweet Dumpling' blijven compacter voor kleine tuinen.

🤝 Goede buren: Sperzieboon (snijboon)

⛔ Minder goede buren: Aardappel, Komkommer

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen voorzaaien februari-maart, of plantprei uitplanten mei-juni.

📏 Plantafstand: 15-20 cm in de rij, rijen 30-40 cm; diep planten (in gleuven) voor lange witte schacht.

🧺 Oogsttijd: September-maart — typische wintergroente.

🎯 Moeilijkheid: Gemiddeld.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Prei is koninklijk in NL (Flevoland en Noord-Holland zijn grote telers) en groeit bijna overal, ook op zware klei. Aarden tijdens het groeiseizoen (grond rond de schacht ophogen) = langer wit deel. Vorstbestendig: heel de winter oogstbaar, wordt na vorst zelfs zoeter.

🤝 Goede buren: Ui, Wortel / Peen, Sla, Aardappel

⛔ Minder goede buren: Sperzieboon (snijboon), Erwt / Peultjes

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Planten: Kronken/stokken planten november-maart (vaste, meerjarige plant).

📏 Plantafstand: 100 cm — grote plant.

🧺 Oogsttijd: April-juni (mei-juni piek); NIET meer oogsten na 21 juni (langste dag) (te veel oxaalzuur in de bladeren, en de plant moet aansterken).

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol tot halfschaduw.

💡 Tips NL: Rabarber groeit in elke Nederlandse tuin, ook op zware klei. Nooit van kunstmest — een emmer compost per plant per jaar volstaat. Bladeren zijn giftig (oxaalzuur) — alleen de stelen eten.

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Buiten maart-september, diepte 1 cm, rijen 15 cm. Kiemt in enkele dagen.

📏 Plantafstand: Dunnen naar 3-4 cm.

🧺 Oogsttijd: 3-5 weken (!) — snelste groente van de tuin; april-oktober.

🎯 Moeilijkheid: Beginner — ideaal voor kinderen en ongeduldige starters.

☀️ Zon: Vol tot halfschaduw.

💡 Tips NL: Te warm en te droog = piepend en scherp. Op lichte zandgrond sneller water geven; op klei blijft het sappiger. Zaai kleine beetjes om de 2 weken. Lente-radijs (eind maart) en herstradijs (augustus) zijn het makkelijkst in NL.

🤝 Goede buren: Sla, Spinazie, Erwt / Peultjes, Tomaat

⛔ Minder goede buren: geen specifiek genoemd

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Buiten april-juli (bieten), diepte 2-3 cm. Snijbiet (snijbeta) april-augustus.

📏 Plantafstand: Bieten 8-10 cm (dunnen uit de kluitse kiemen), snijbiet 20-25 cm.

🧺 Oogsttijd: Bieten 10-12 weken (juli-oktober); snijbiet doorlopend blad afknippen vanaf 8 weken.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol tot halfschaduw.

💡 Tips NL: Biet houdt van kalk: op zure NL zandgrond (vaak pH 5-6) vooraf kalk strooien. Snijbiet is de makkelijkste bladgroente voor de NL tuin — overleeft de winter vaak onder glas. Rode bieten bewaar je in een kille schuur in zand.

🤝 Goede buren: Ui, Dille, Spinazie, Komkommer, Wortel / Peen

⛔ Minder goede buren: Aardappel, Sperzieboon (snijboon)

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Buiten maart-augustus, rijtjes op 1 cm diepte; pluksla kan bijna het hele jaar (onder glas het hele jaar).

📏 Plantafstand: Pluksla 15-20 cm, kropsla 25-30 cm.

🧺 Oogsttijd: 6-8 weken na zaaien (pluksla), 10-12 weken (kropsla); van april tot november doorlopend.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Halfschaduw verdragen; in de volle zomer juist schaduw op prijs (schiet minder snel in bloei).

💡 Tips NL: Zaai om de 2-3 weken een snutje voor doorlopende oogst. In de hete juli: schietvast ras kiezen ('Lollo Rossa', 'Salanova') en 's avonds water geven. Slakken zijn de hoofdvijand op vochtige NL kleigrond — eieren 's ochtends weghalen of kopervergoeding/huisjes.

🤝 Goede buren: Radijs, Komkommer, Prei, Aardbei, Courgette

⛔ Minder goede buren: geen specifiek genoemd

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Direct buiten, half mei-eind juni (grond >12°C, vorstgevoelig). Diepte 3-4 cm.

📏 Plantafstand: 5-8 cm in de rij (stoksla: 10-15 cm), rijen 40 cm.

🧺 Oogsttijd: 50-70 dagen; juli-oktober, elke 2-3 dagen plukken.

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Bondt stikstof in — uitstekende grondverbeteraar in de vruchtwisseling. Pluk regelmatig: oude peulen remmen de opbrengst. Droge, warme meivelden: vochtig houden tot opkomst. Moeilijkheidsgraad laag op zowel zand als klei.

🤝 Goede buren: Erwt / Peultjes, Courgette, Komkommer, Aardappel, Radijs

⛔ Minder goede buren: Ui, Knoflook, Prei, Bieslook

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl knmi.nl

🌱 Zaaien: Buiten maart-april en augustus-oktober (kiemt al bij lage temperaturen, vanaf ca. 5-7°C!). Diepte 2 cm, rijen 25 cm.

📏 Plantafstand: Dunnen naar 5-8 cm.

🧺 Oogsttijd: 6-10 weken; mei-juni en oktober-december (winterspinazie onder glas).

🎯 Moeilijkheid: Beginner.

☀️ Zon: Vol tot halfschaduw.

💡 Tips NL: Typisch voorjaars- en herfstgewas: zaai NOOIT in juni-juli (schiet direct in bloei bij lange dagen). Winterpostelein is het ideale winteralternatief. Spinazie verdraagt lichte vorst; in november nog volop oogstbaar op zandgrond.

🤝 Goede buren: Aardappel, Aardbei, Rode biet / Snijbiet, Radijs

⛔ Minder goede buren: geen specifiek genoemd

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen voorzaaien maart; uitplanten april-mei.

📏 Plantafstand: 70-80 cm — groot, ruim planten.

🧺 Oogsttijd: Oktober-februari; van onderaf de plant af, na eerste lichte vorst zoeter.

🎯 Moeilijkheid: Gevorderd (lang groeiseizoen, veel voeding).

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: NL is spruitjesland (Noord-Holland). Eisrijk: plant op goed bemeste grond met compost. Bladeren niet wegknippen — ze voeden de spruitjes. Aardappel- en koolaaltjes kunnen op zandgrond spelen; rotatie strikt volgen.

🤝 Goede buren: Ui

⛔ Minder goede buren: Tomaat

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Binnen voorzaaien, eind februari–april, op 20-25°C, zaaidiepte 0,5 cm. Uitplanten na 15 mei (rond de IJsheiligen) als de grond >12°C is.

📏 Plantafstand: 60-80 cm in de rij, 80-100 cm tussen rijen. In kas dichter (50 cm).

🧺 Oogsttijd: 90-120 dagen na zaaien; juli-oktober.

🎯 Moeilijkheid: Gevorderd (buiten); beginner in kas/pot op beschutte plek.

☀️ Zon: Vol (minst 6-8 uur). Buiten alleen op een warme, regenbeschutte plek (kas, afdak, muur).

💡 Tips NL: Bladvuur is de grootste vijand in het vochtige NL zeeklimaat — geef NOOIT water op het blad, alleen op de grond. Kruisbladige (stam)tomaten buiten; losse stokrassen (bijv. 'Moneymaker', 'Cearoso') presteren beter in de kas. Knip zijtakken ("oksels") weg bij stokrassen. Kleigrond warmt traag op: voor tomaten op zandgrond of in potten vaak beter.

🤝 Goede buren: Basilicum

⛔ Minder goede buren: Aardappel, Wortel / Peen, Bloemkool, Broccoli, Spruitjes

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl knmi.nl

🌱 Zaaien/Planten: Plantui (bolletjes) zaaien/planten maart-april, diepte 2-3 cm. Zaaien uit zaad kan in maart (onder glas februari).

📏 Plantafstand: 10-15 cm, rijen 25 cm.

🧺 Oogsttijd: Juli-september, als het loof omvalt; drogen op een warme plek.

🎯 Moeilijkheid: Beginner (ui van plantui) / gemiddeld (uit zaad).

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Wisselteelt: ui nooit twee jaar op dezelfde plek. Uien hebben een lange groeidag nodig — in NL prima, maar oogst op tijd: vochtige septembers kunnen ui laten rotten als hij te lang blijft. Uien en wortel door elkaar: wederzijdse vlieg-verwarring (klassieke combinatieteelt).

🤝 Goede buren: Wortel / Peen, Rode biet / Snijbiet, Bloemkool, Prei, Komkommer, Courgette

⛔ Minder goede buren: Sperzieboon (snijboon), Erwt / Peultjes

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl

🌱 Zaaien: Buiten maart-juli, diepte 1-2 cm, fijne zaaibed. Kiemt traag (10-20 dagen).

📏 Plantafstand: Rijven 25-30 cm; dunnen naar 3-5 cm in het gewas.

🧺 Oogsttijd: 10-14 weken; juni-november (junipeen vanaf juni, winterpeen oktober-november, bewaarbaar).

🎯 Moeilijkheid: Beginner tot gemiddeld.

☀️ Zon: Vol.

💡 Tips NL: Wortelvlieg is het grootste probleem: zaai niet op een plek waar vorig jaar ui heeft gestaan (omgekeerd: ui en wortel naast elkaar verwarren beide vliegen). Op zware klei korte rassen ('Nantaise') of verhoogde bakken met zand/compost; op lichte NL zandgrond groeit wortel juist weelderig — maar dan veel water. Vezelige wortels = te veel verse mest: nooit direct na stalmest zaaien.

🤝 Goede buren: Ui, Rode biet / Snijbiet, Prei, Erwt / Peultjes, Bieslook

⛔ Minder goede buren: Tomaat

Bronnen: tuinadvies.nl jaarkalender.nl